Özgüvənli olmanıza təsir edən mənfi amillər

özgüvən

Özündən şübhələnmək  və ya özünü maneə yaratmaq  kimi vərdişlərlə mı mübarizə aparırsız? Özünüzə daha çox güvənmək üçün mü çalışırsınız? Öz xəyallarınızın  arxasından getmək və öz həyatınızı yaşamaq yerinə başqalarını məmnun etməyə mi çalışırsız?

Mənfi davranışlarınızla üzləşərək sağlam düşünə və daha sağlam sərhədlər təyin edə bilərsiniz. Belə olduqda  beyniniz xoşbəxtlik və müvəffəqiyyətə istiqamətlənər. İşdə özünə daha çox güvənən, xoşbəxt və müvəffəqiyyətli fərdlər olmanız üçün öhdəsindən gəlməniz lazım olan maneələr:

1. Günahkar olduğunu düşünmək
Günahkarlıq, bir çoxumuzun uşaqlıqda öyrəndiyi bir duyğudur. “Yeməyini ye, yoxsa arxandan ağlar” və ya “Mən sənin üçün saçımı süpürgə edirəm, sən də bu vəziyyətdə şikayət mi edirsən?” Cümlələrini hamımız eşitmişik.  Günahkarlıq hissi, başqalarını bilərək incitməkdən və ya ən dərindəki dəyərlərinizi heçə saymaqdan qaçınmaq mövzusunda köməkçi ola bilər. Ancaq çox çox günahkarlıq eşitmək, həyatın bütün sevincini alıb aparar. Günahkarlığı bir çox növü vardır, araşdırmalar isə bu növlər arasında tək bir günahkarlıq duyğusunun yaxşı olduğunu söyləyir; o da etdiyiniz zərər verici bir hərəkətin ardından duyulan günahkarlıqdır. Dəyər verdiyiniz birinə yalan söylədikdən və ya eqoist və incidici davrandıqtan sonra duyulan günahkarlıq duyğusu, eyni davranışı tekrarlamanıza mane olur və peşmanlıq eşitmək imkan verir. Geri qalan bir çox günahkarlıq hissi, belə bir təsirə sahib deyil. İşə yaramayan bu günahkarlıq duyğusu mübarizə etmək üçün düşüncələrinizin deyil yalnız hərəkətlərinizin başqalarını incitebileceğinin fərqinə varın. Keçmişdəki səhvlərinizdən dərs çıxarın və həyatın sizə verdiyi hədiyyələrin, gözəlliklərin qiymətini bilin.
2. Müvəffəqiyyətsiz olduğunu düşünmək
Bir çoxumuz müvəffəqiyyətlərimizin rəngini dəyişdirən bir müvəffəqiyyətsizlik hissi daşıyarıq. Əgər həyata müvəffəqiyyətsizlik gözlüyü ilə  baxsanız, müsbətlərinizi hər zaman kiçik görmə və ya önəmsəməmə meylinə sahib olarsınız. Eyni şəkildə müvəffəqiyyətsizlik hissiylə dolu bir düşüncə şəkli, qarşılaşdığınız çətinlikləri və nə qədər çox çabaladığınızı da önəmsizləşdirir. Bu müvəffəqiyyətsizlik düşüncəsi böyümə çağında ailədən gələn tənqidlər, nümunə göstərilən yoldaşlar və ya qardaşlar qədər ağıllı olduğunu düşünməmək hissi və diaqnoz edilməmiş diqqət pozğunluğu səbəbiylə meydana gələ bilər. Müvəffəqiyyətsizlik hissi həyatın əhəmiyyətli bir sahəsindəki xəyal qırıqlığından da qaynaqlana bilər; boşanma, yalnız olma, borca ​​girmə, məktəbdə müvəffəqiyyətsizlik və ya istədiyi işi tapa bilməmə … Bu müvəffəqiyyətsizlik düşüncəsi bir dəfə meydana gəldiyində, bunu həyatınızın hər sahəsinə apara, müvəffəqiyyətli olmaq üçün qeyri-kafi olduğunuzu düşünə bilərsiniz. Bu düşüncə, sizə verilən bir vəzifəyə kifayət qədər diqqət göstərməliyik, zamanında təslim etməmək və ya çox mükəmməlcə olma, böyük şəkilə baxmaq yerinə gərəksiz detallara diqqət şəklində özünü göstərə bilər. Etibarsız bir şəkildə davranıb, idarəçilərinizə və ya müştərilərinizin də sizə qarşı etibarsızlıq meydana gəlməsinə səbəb ola bilərsiniz. Bu müvəffəqiyyətsizlik hissinin öhdəsindən gəlmək üçün atmanız lazım olan ilk addım bu düşüncənin varlığının fərqinə varmaq və ona inanmaq məcburiyyətində olmadığınızı görməkdir. Hər yeni fürsət, yeni bir başlanğıc və keçmişdəki səhvlərdən dərs çıxarmaq üçün yeni bir şansdır.

3. Mükəmməl olmaq
Öz özünüzün ən böyük tənqidçisi ola bilərsinizmi? Etdiyiniz heç bir şey o yüksək standartlarınızı qarşılamaq üçün kafi deyil mi? Mükemməlilik, gözləmələrinizin heç dəyişdirmədiyini qatı düşüncə şəkillərində qarşınıza çıxar və diqqətsiz iş, bezginlik hissi, imtina və bir daha sınamağımız şəklində özünü göstərir.  Mükəmməlçilik həm düşüncələriniz həm də bədəniniz üçün təhlükəli ola bilər. Mükəmməlçilərin öz özlərinə duyduqları hörmət də şərtlərə görə dəyişkənlik göstərə bilər. Özlərini yalnız bir şeyi mükəmməl etdiklərində sevərlər. Ancaq bir başqasının mükəmməl ola biləcəyini düşünmədikləri üçün başqalarını sevmə ehtimalları olduqca aşağıdır. Mükəmməlçilikdən xilas olmaq üçün “olmalıdır” ilə bitən cümlələrdən və həyatda yalnız qara və ağın olduğunu düşünməkdən imtina lazımdır. Özünüzə bir şeyləri sınamaq üçün şans verin. Xətaları bir fəlakət olaraq görməyi buraxın. Özünüzə zaman verin. Etdiyiniz bir işi dəfələrlə nəzarət etməyin. Şəkilin bütününə fokuslanın.
4. Peşmanlıqlarla yaşamaq
Peşmanlıq mənfi bir şüur ​​və duyğu vəziyyətidir və əldə edilən pis nəticədən ötəri özünü günahlandırmağa, hər şeyi itirmiş kimi hiss etdiyiniz seçkiləri geri almağı istəməyə səbəb olur. Əgər vəziyyəti dəyişdirmək üçün bir fürsət varsa, peşmanlıq hər nə qədər acı verici bir duyğu da olsa bəzən işə yarar nəticələr ortaya çıxara bilir. Peşmanlıq səbəbiylə duyulan o acı hissi, yenidən diqqət və doğru yolu seçməyə kömək ola bilər. Əgər bir asılılığınız varsa, bundan xilas olmaq üçün peşmanlıq motivasiya edici bir duyğu ola bilər. Ancaq dəyişiklik etmə şansınız olmayan vəziyyətlər üçün peşmanlıq duymaq, sizi zehni və fiziki olaraq əldən salar. Bu cür bir peşmanlıq, adrenalin və kortizol kimi stress kimyasallarının ortaya çıxmasını və eyni peşmanlıq hissinin dəfələrlə yaşanmasına səbəb olur. Bütün bədəninizin və zehininizin idarəsini ələ keçirə bilər. Peşmanlıqla mübarizə etmək üçün diqqətinizi indiki zamana istiqamətləndiriin.

5. Özünü  başqaları ilə müqayisə
Özümüzü başqaları müqayisə bəzi mühakimə çatar, sonra da bu mühakimə üzərindən nə qədər müvəffəqiyyətli olduğumuzu ölçməyə çalışarıq. Bu müqayisə iki cürdür; özündən üstün olanlarla və özündən aşağı olanlarla müqayisə. Özünüzdən aşağı olanlarla müqayisə etdikdə özünüzü yaxşı hiss edər, özünüzdən yüksək olanlarla müqayisə etdikdə isə özünüzü pis hiss edə bilərsiniz. Halbuki əsl problem, başqalarının həyatının görünən üzünün altında nələr olub bitdiyini bilməmənizdir. Bu səbəbdən bir müqayisə etdikdə öz həyatınızın ən xüsusi tərəflərinin, başqalarının həyatının ən səthi yönləri müqayisə edin. Silikon Vadisindəki bir çox milyoner, qapı qonşusu kimi milyarder ola bilmədiyi üçün özünü bədbəxt hiss edir. Başqaları qədər yaxşı olmadığınız bir sahəni hər zaman tapa bilərsiniz. Fiziki görünüş, idman qabiliyyətlər və ya karyera xüsusiyyətləri … Özünüzü başqaları ilə müqayisə etmək, üzərinizdə böyük bir təzyiq meydana gətirər çünki hər kəsin şərtləri bir-birindən fərqlidir. Edə biləcəyiniz ən yaxşı müqayisə bu gün ilə ötən ay və ya il etdiklərinizi müqayisə etməkdir.

6. Başqalarını məmnun etmə
Başqalarını məmnun etmənin altında yatan əsl səbəb, hər kəsin sizi sevməsini və sizinlə əlaqədar müsbət fikirlərə sahib olmasını istəməkdir. Bəlkə Narsistik və ya romantik baxımdan sizi istismar edən valideynlərə sahib ola bilərsiniz və ailə içində psixoloji olaraq ayaqda qala bilmək üçün uşaqlığınız onları məmnun etməklə keçmiş ola bilər. Hətta beynin çox daha dərinlərində başqalarının sizə hirslənməsinin qarşısını almaq üçün onları məmnun etmə düşüncəsi yatır ola bilər. İnsanları məmnun etmək, empatik sui-istifadəsindən başqa bir şey deyil. Halbuki insanın hər zaman bir başqa seçim şansı daha var. “Olmalı” deyə bitən cümlələrdənimtina edin. Başqalarını məmnun etmək üçün verdiyiniz səyin sizə nələrə mal olduğunu düşünün. Sərhədlər qoyun və başqalarından gələn tələblərə xeyr deməyi öyrənin. Uzun müddət stressdən xilas olmaq uğrunda qısa davamlı narahatlıqları qəbul edin. Başqalarının ehtiyaclarıyla öz ehtiyacları arasında bir tarazlıq qərargahı və öz ehtiyacları üçün prioritet verməyi öyrənin.

Tərcümə etdi :Türkan Həsənli

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *